COPD: symptomen en behandeling
Wat is COPD? Meer informatie over de oorzaken, stadia, diagnose en behandeling van chronic obstructive pulmonary disease.
Wat is Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)?
Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is een verzamelnaam voor een groep progressieve longaandoeningen, waaronder chronische bronchitis en emfyseem. Bij COPD vernauwen de luchtwegen of raken de longblaasjes beschadigd.
Symptomen van COPD zijn onder andere veel hoesten, toenemende kortademigheid, piepen en een benauwd gevoel op de borst1. Hoewel COPD een progressieve en (op dit moment) ongeneeslijke aandoening is, kunt u met de juiste diagnose en behandeling veel doen om uw klachten onder controle te houden en beter te ademen. Mogelijke behandelingen zijn medicatie, zuurstoftherapie en niet-invasieve ventilatie (NIV).
Na verloop van tijd maakt COPD ademen moeilijker, omdat de luchtwegen gedeeltelijk worden geblokkeerd en de luchtstroom in en uit de longen wordt beperkt. Hierdoor bereikt minder zuurstof (O2) het bloed en wordt het moeilijker om het koolstofdioxide (CO2) af te voeren.
COPD bestaat uit 2 chronische aandoeningen:
- Chronische bronchitis: een blijvende ontsteking van de luchtwegen die leidt tot een hardnekkige hoest met slijm
- Emfyseem: onomkeerbare schade aan de longblaasjes (alveoli) dat leidt tot kortademigheid.
Wat zijn de oorzaken van COPD?
Roken is de belangrijkste oorzaak van COPD. COPD komt veel vaker voor bij mensen die regelmatig roken dan bij niet-rokers2.
Andere risicofactoren zijn blootstelling aan luchtvervuiling en beroepsmatige blootstelling aan stof en chemicaliën3.
Wat zijn de symptomen van COPD?
Het duurt meestal jaren voordat COPD zich ontwikkelt. De eerste klacht is meestal kortademigheid, bijvoorbeeld bij het traplopen of klussen in huis. Omdat ademen meer inspanning kost, voelt u zich constant moe. Ook kunt u last krijgen van regelmatig hoesten en slijmvorming.
Luchtvervuiling, allergieën, verkoudheid en de griep kunnen COPD-aanvallen veroorzaken, ook wel bekend als acute verergering4. Rookt u? Dan kunt u ook regelmatig longinfecties krijgen die tot longontsteking kunnen leiden.
Hoe wordt COPD vastgesteld?
Uw arts stelt COPD vast op basis van uw symptomen, medische voorgeschiedenis, lichamelijk onderzoek en een ademhalingstest (spirometrie)2.
Tijdens de spirometrietest blaast u in een buis. De test meet het luchtvolume en luchtdruk bij het uitademen. Soms adviseert een arts ook een röntgenfoto of CT-scan om uw longen beter te bekijken.
In sommige gevallen kan een bloedtest nodig zijn om het zuurstofniveau (O2) en koolstofdioxide (CO2) in uw bloed te beoordelen.
Hoe wordt COPD behandeld?
Hoewel COPD niet te genezen is, zijn er behandelingen om de klachten te verminderen en de progressie op lange termijn te vertragen.
Aanbevolen behandelingen zijn:
- Stoppen met roken. Rookt u? Dan is stoppen de belangrijkste stap om de verergering van COPD te vertragen5.
- Medicatie. Verschillende inhalatoren, steroïden en antibiotica kunnen helpen om klachten te beheersen en de frequentie en ernst van aanvallen (acute verergeringen) te verminderen5.
- Longrevalidatie. Dit programma combineert lichaamsbeweging met informatie over COPD. Het helpt u beter om te gaan met klachten en uw COPD beter te beheersen5.
- Voedingsveranderingen. Veranderingen in het voedingspatroon kan sommige mensen helpen zich beter te voelen.5
- Zuurstoftherapie. Bij mensen met een te laag zuurstofgehalte in het bloed (hypoxie) kan zuurstoftherapie helpen5.
- Niet-invasieve beademing. Niet-invasieve beademing kan, als aanvulling op de standaardbehandeling, kortademigheid verminderen en de ademhalingssnelheid en bloedgasuitwisseling verbeteren. Het kan ook de kwaliteit van leven bevorderen6.
Ontdek meer
Wat is niet-invasieve en invasieve beademingstherapie?
Ontdek hoe niet-invasieve beademing (NIB) of invasieve beademing (IB) u kunnen helpen gemakkelijker te ademen.
Ademhalingsziekten en aandoeningen
Meer informatie over ademhalingsaandoeningen zoals OHS, spierziekten en restrictieve longziekten, en over invasieve of niet-invasieve beademing in het ziekenhuis of thuis.
Wat gebeurt er tijdens een normale ademhaling?
Als u begrijpt hoe een normale ademhaling werkt, wordt het makkelijker om te begrijpen wat invloed kan hebben op uw ademhaling.
Referenties:
- COPD symptoms and causes, Mayo Clinic, updated August 11, 2017, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/copd/symptoms-causes/syc-20353679.
- Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). “Global Strategy for the Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2015.” (accessed November 9, 2015) http://www.goldcopd.org/uploads/users/files/GOLD_Report_2015_Sept2.pdf
- Mannino DM and Buist AS. Global burden of COPD: risk factors, prevalence, and future trends. The Lancet 2007:370:765‐773.
- Eisner MD et al. An official American Thoracic Society public policy statement: Novel risk factors and the global burden of chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med. 2010;182(5):693-718.
- McKenzie DK et al. The COPDX Plan: Australian and New Zealand Guidelines for the management of Chronic Obstructive Pulmonary Disease 2003. Med J Aust. 2003;178(6):S15-29.
- Köhnlein T et al. Non-invasive positive pressure ventilation for the treatment of severe, stable chronic obstructive pulmonary disease: a prospective, multicentre, randomised, controlled clinical trial. Lancet Resp Med 2014;2:698-705.