Diensten voor patiënten
Diensten voor patiënten
Online slaapevaluatie
Training voor gezondheids professionals
Product-ondersteuning en documentatie
Geef energie en inspireer je wereld
ESG-rapport 2025
Online slaapevaluatie
Training voor gezondheids professionals
Product-ondersteuning en documentatie
Geef energie en inspireer je wereld
ESG-rapport 2025
Slaapapneu is een aandoening waarbij de ademhaling gedurende de nacht meerdere keren stopt en weer op gang komt. Deze onderbrekingen kunnen het voor je lichaam moeilijker maken om voldoende zuurstof op te nemen.1
Slaapapneu is een ernstige medische aandoening die je gezondheid en welzijn kan beïnvloeden. Het is belangrijk om de signalen van slaapapneu te kennen, te weten of je risico loopt en hoe je een diagnose en behandeling kunt krijgen.
Slaapapneu kan leiden tot ademstops die 10 seconden tot meer dan een minuut kunnen duren. Door deze ademstops krijgen je organen onvoldoende zuurstof.
Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit gedurende een nacht? Bij iemand met matige slaapapneu kan de ademhaling tot wel 29 keer per uur stoppen. In acht uur tijd kan dat betekenen dat je ademhaling maar liefst 232 keer stopt.2 Als gevolg van dit slaaptekort voel je je vaak uitgeput, met weinig energie en een grote in koffie overdag.
Slaapapneu is een verzamelnaam, er bestaan eigenlijk verschillende soorten:
Jij en je arts werken samen om de beste behandelingsopties te bepalen op basis van je slaapproblemen en het type slaapapneu dat je hebt.
Obstructieve slaapapneu (OSA) is een aandoening waarbij de bovenste luchtwegen tijdens de slaap herhaaldelijk geblokkeerd raken, waardoor de luchtstroom wordt belemmerd. Deze blokkades kunnen de luchtstroom verminderen of volledig stoppen, waardoor de ademhaling gedurende de nacht af en toe stopt.1
Een minder vaak voorkomend type slaapapneu is centraal slaapapneu (CSA). Dit ontstaat wanneer de hersenen geen signaal geven aan de spieren die je ademhaling regelen. Daardoor treden er adempauzes op tijdens de slaap.3
Dit is een vorm van centraal slaapapneu dat kan ontstaan in de beginfase van de behandeling van obstructief slaapapneu. In de meeste gevallen verdwijnt TECSA vanzelf zonder verdere behandeling.3
Iedereen heeft weleens een slechte nacht. Maar omdat slaapapneu een chronische aandoening is en de slaap regelmatig wordt verstoord, zijn de gevolgen nog intenser. Onbehandelde slaapapneu kan veel aspecten van je leven beïnvloeden – van werk tot relaties en je algemene motivatie.4
Snurken is een van de meest voorkomende symptomen van slaapapneu. Het ontstaat wanneer de spieren in je nek zich ontspannen en je keel gedeeltelijk sluit en nauwer wordt. Daardoor ontstaat het geluid dat we snurken noemen.
Wanneer je ademhaling belemmerd wordt, geven je hersenen een signaal af om wakker te worden en te ademen. Dit kan leiden tot een plotselinge en schrikachtige hap naar lucht.
Een gebrek aan herstellende slaap verstoort het natuurlijke circadiaanse ritme van je lichaam en kan je cognitieve functies aantasten. Dagelijkse activiteiten die concentratie, kritisch denken of een goed geheugen vereisen, kunnen door slaapapneu beïnvloed worden.
Slaapapneu kan je het gevoel geven alsof je slaapwandelend door het leven gaat. Tijdens de slaap hoort ons lichaam te rusten en te herstellen, maar wanneer belangrijke fases van de slaapcyclus ontbreken, kun je je uitgeput voelen.
Perioden van verstoorde ademhaling kunnen ervoor zorgen dat het zuurstofgehalte in je bloed daalt tijdens de slaap, wat kan leiden tot hoofdpijn in de ochtend. Hoewel de hoofdpijn vaak snel weer verdwijnt, kan het een aanwijzing zijn voor slaapapneu.
Slaapapneu en slapeloosheid kunnen een vicieuze cirkel vormen. Je kunt wakker worden door apneus en je vervolgens zorgen maken dat je niet meer in slaap zult vallen. En door die zorgen wordt het moeilijk om weer te gaan slapen.
Wanneer je luchtweg geblokkeerd is, kan je gaan snurken of ademhalen met open mond. Dat kan ervoor zorgen dat je wakker wordt met een droge mond.
Een gebrek aan kwalitatieve slaap kan je moe en prikkelbaar maken. Hierdoor kunnen zelfs de eenvoudigste taken een uitdaging worden, wat je stemming beïnvloedt. Er is ook een duidelijke link tussen slaapapneu en stemmingsstoornissen. Zo heeft 35% van de mensen met slaapapneu symptomen van depressie.5
Elke vorm van slaapapneu heeft zijn eigen oorzaken. Inzicht krijgen in de oorzaak van jouw slaapapneu kan je helpen bepaalde symptomen aan te pakken en de meest geschikte behandeling te vinden. Hoewel sommige oorzaken onvermijdelijk of genetisch zijn, kun je mogelijk leefstijlaanpassingen maken die je risico verkleinen.
Oorzaken kunnen zijn: alcoholgebruik, roken, gebruik van verdovende middelen en overgewicht. Maar ook leeftijd, geslacht, allergieën, een nauwe luchtweg, vergrote amandelen of neuspoliepen, een terugwijkende kin of een scheef neustussenschot kunnen een rol spelen.
Oorzaken kunnen zijn: verblijf op grote hoogte, gebruik van verdovende middelen of onderliggende medische aandoeningen, zoals hartfalen of een beroerte.
Complex slaapapneu, ook wel bekend als treatment-emergent central sleep apnea (TECSA), wordt nog niet volledig begrepen. Een klein percentage mensen ontwikkelt deze vorm tijdens de behandeling van obstructief slaapapneu.
Het klopt dat mensen die snurken, ouder zijn, andere medische aandoeningen hebben of man zijn, een groter risico lopen op slaapapneu. Maar slaapapneu treft niet alleen deze groepen. Het kan voorkomen bij mensen van alle leeftijden, achtergronden, geslachten, lichaamsvormen en -maten. Er zijn echter enkele algemene risicofactoren om rekening mee te houden. Meer kennis over deze risicofactoren kan je helpen een beter gesprek met je arts te voeren over slaapapneu.
Gewicht is een veelvoorkomende risicofactor voor slaapapneu. Mensen met overgewicht of obesitas hebben vaak vetophopingen in de bovenste luchtwegen, waardoor de luchtweg nauwer wordt en ademhalingsproblemen ontstaan.
Mannen zijn gevoeliger voor slaapapneu dan vrouwen. Matige tot ernstige slaapgerelateerde ademhalingsproblemen komen voor bij 23,4% van de vrouwen en 49,7% van de mannen.6 Vrouwen worden er vaker gevoeliger voor tijdens de zwangerschap en na de menopauze.
Door het ouder worden neemt het vermogen van de hersenen om de keelspieren te controleren op natuurlijke wijze af. Mensen ouder dan 40 jaar hebben een grotere kans om OSA te ontwikkelen.
Overgewicht rond de hals kan de luchtweg nauwer maken wanneer je ligt. Een halsomtrek van 43 centimeter of meer bij mannen en 40 centimeter of meer bij vrouwen, kan de kans op het ontwikkelen van slaapapneu vergroten.2
Roken beïnvloedt je ademhalingssysteem en kan ontstekingen en vernauwingen in de bovenste luchtwegen veroorzaken. Alcohol kan je ademhaling vertragen en je keelspieren te veel laten ontspannen. Beide kunnen slaapapneu veroorzaken of de symptomen verergeren.
Hoewel de kortetermijnsymptomen van slaapapneu frustrerend kunnen zijn, kunnen de langetermijngevolgen levensbedreigend zijn. Onbehandelde slaapapneu kan leiden tot hartziekten, beroerte, hoge bloeddruk en cognitieve achteruitgang.
Omdat slaapapneu de broodnodige nachtrust onderbreekt, kan dit de orgaanfunctie, je stemming en je energieniveau overdag beïnvloeden. Vroege opsporing, diagnose en behandeling zijn de beste manier om deze langetermijnrisico’s mogelijk te vermijden.7
Je arts kan een aanbeveling doen of je doorverwijzen naar een specialist op basis van je symptomen. Het is belangrijk om je symptomen vroegtijdig met je arts te bespreken, zodat deze kan bepalen of een slaaptest de juiste volgende stap is.
Er zijn twee soorten slaaptesten die de specialist kan aanbevelen:
De weg naar een diagnose van slaapapneu bestaat meestal uit de volgende stappen:
Maak een afspraak met je arts om je symptomen te bespreken en hoe deze verband houden met typische risicofactoren en oorzaken van slaapapneu. Je arts kan je symptomen toetsen aan je algemene medische voorgeschiedenis om te bepalen of je een specialist moet raadplegen.
Een doorverwijzing naar een medische specialist omvat een uitgebreidere evaluatie van je slaappatroon, je huidige symptomen en je medische voorgeschiedenis. De specialist bepaalt mede of verder onderzoek nodig is.
Een officiële slaapapneutest kan thuis of in een slaapcentrum plaatsvinden. Deze test is een nachtelijke evaluatie waarbij je ademhaling en andere lichaamsfuncties – zoals je zuurstofgehalte in het bloed en je hartslag – worden gemonitord terwijl je slaapt.
Na afronding van een slaapapneutest omvatten de resultaten metingen van je ademhalingspatronen, arm- en beenbewegingen, zuurstofgehalte in het bloed, je hartslag en de luchtstroom in het algemeen. Een specifieke meting die rechtstreeks verband houdt met slaapapneu is de apneu-hypopneu-index (AHI). Die wordt ook beoordeeld tijdens de nachtelijke test.
Je AHI meet de ernst van slaapapneu op basis van het aantal keren per uur dat je ademhaling buitensporig oppervlakkig wordt (hypopneus) of volledig stopte (apneus).
Als slaapapneu bij je wordt vastgesteld, zal je zorgverlener de behandelingsopties met je bespreken die passen bij jouw specifieke type slaapapneu. De behandeling kan bestaan uit een combinatie van veranderingen in levensstijl, slaapmiddelen en medicatie, of zelfs chirurgische ingrepen.
Het kan even duren voordat je gewend bent aan deze veranderingen in je dagelijkse routine. Maar uiteindelijk zou je behandelplan voor slaapapneu een positieve invloed moeten hebben op je slaap en je kwaliteit van leven.
Behandeling met continue positieve luchtwegdruk (CPAP) is zeer effectief en de meest gebruikte en bekende methode om slaapapneu te behandelen.9 Daarbij draag je een masker over je neus en/of mond dat verbonden is met een apparaat dat er lucht doorheen blaast.
Deze luchtstroom wordt continu naar de luchtwegen geleid en helpt de ademstops en pauzes tijdens de slaap, die door slaapapneu veroorzaakt worden, te voorkomen. Kortom, CPAP helpt je ’s nachts te ademen, zodat je wakker wordt met meer energie en uitgerust gevoel.
Sommige mensen hebben moeite om aan CPAP te wennen. In die gevallen kan behandeling met automatisch aanpassende positieve luchtwegdruk (APAP) ervoor zorgen dat de luchtdruk zich aanpast aan de behoefte van de persoon. Het levert alleen de hoeveelheid druk die op dat moment nodig is.
Bilevel PAP-apparaten zijn een variant van CPAP die verschillende drukniveaus geven bij inademing en uitademing.
Of je nu slaapapneu hebt of niet, veranderingen in je levensstijl kunnen gunstig zijn. Je arts kan je aanraden om af te vallen, minder alcohol te drinken of te stoppen met roken om de symptomen van slaapapneu te helpen verminderen.
CPAP-therapie is de standaardbehandeling voor milde tot matige slaapapneu, maar artsen kunnen ook een mondbeugel voorschrijven als alternatief. Een mondbeugel, of mandibulair repositie-apparaat (MRD), houdt je onderkaak in een voorwaartse positie terwijl je slaapt. Een deel van het apparaat vergroot de ruimte achter de tong en oefent spanning uit op de keelwanden. Dit houdt de luchtweg open en vermindert trillingen van het gehemelte.
Je arts kan je medicatie beoordelen om na te gaan of deze bijdragen aan je symptomen van slaapapneu. Medicijnen zoals antihistaminica, opiaten en benzodiazepinen tegen angst kunnen de symptomen verergeren doordat ze de luchtwegen laten ontspannen en vernauwen.
Als je last hebt van allergieën of chronische neusverstopping, kan je arts neussprays of decongestiva voorschrijven. Deze helpen om de zwelling te verminderen en je luchtwegen vrij te maken.
Voor mensen met matige tot ernstige OSA die mogelijk niet reageren op CPAP- of orale apparaattherapie, is een andere optie hypoglossale zenuwstimulatie (HGNS), ook bekend als bovenste luchtwegstimulatie (UAS). Dit is een implanteerbare therapie die tot doel heeft de luchtwegen tijdens de slaap open te houden.10
Chirurgie is meestal niet de eerste behandelingsoptie tegen slaapapneu, maar er zijn wel enkele chirurgische opties beschikbaar. Uvulopalatofaryngoplastiek (UPPP)11 is de meest uitgevoerde operatie voor OSA in de VS. Bij deze ingreep verwijdert de chirurg extra weefsel in de keel om de bovenste luchtweg te openen.
Andere, minder vaak voorkomende chirurgische opties zijn: neuschirurgie om een scheef neustussenschot te corrigeren, kaakchirurgie om de stand van de kaak te veranderen, een operatie om amandelen of neuspoliepen te verwijderen, of somnoplastiek waarbij radiofrequentie wordt gebruikt om het weefsel in de bovenste luchtwegen te verkleinen.
Als jij of iemand in je omgeving slaapapneu heeft, zijn er dingen die je kunt doen om de symptomen te verminderen en je levenskwaliteit te verbeteren. Raadpleeg altijd je arts voordat je met nieuwe therapieën, diëten of trainingsprogramma’s begint.
Communiceer regelmatig met je arts over eventuele zorgen of uitdagingen die je ervaart bij de voorgestelde behandeling.
Het kan even wennen zijn, maar hoe consequenter je bent met je CPAP-therapie, hoe groter de kans dat je de positieve gezondheidseffecten ervaart.
Door je gewicht onder controle te houden, kun je de druk op je luchtwegen verminderen, waardoor je lekkerder slaapt en de symptomen van slaapapneu verbeteren.
Alcohol kan de symptomen van slaapapneu verergeren. Het is beter om met mate te drinken (of helemaal niet) en alcohol te vermijden vlak voor het slapengaan.
Roken kan ontsteking en vernauwing in de bovenste luchtwegen vergroten. Stoppen met roken is een positieve stap naar betere slaap en een betere gezondheid.
Allergieën kunnen neusverstopping veroorzaken en je mond uitdrogen of je luchtwegen blokkeren. Overleg met je arts over de beste oplossing voor de behandeling van je allergieën.
Doe onze online slaapevaluatie en bespreek de resultaten met je arts.
Deze blogpost bevat algemene informatie over medische aandoeningen en behandelingen. De inhoud is niet bedoeld als vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. De verstrekte informatie vormt geen medisch advies en mag niet als zodanig worden beschouwd. Je mag niet vertrouwen op de informatie op deze website als alternatief voor het medisch advies van je arts of een andere gekwalificeerde zorgverlener.
Als je specifieke vragen hebt over een medisch onderwerp, raadpleeg dan je arts of een andere zorgprofessional. Als je vermoedt dat je een medische aandoening hebt, moet je onmiddellijk medische hulp zoeken. Je mag nooit uitstellen om medisch advies in te winnen, medisch advies negeren of een behandeling stopzetten vanwege informatie op deze website.
De meningen die op deze blog en website worden geuit, staan los van die van universiteiten, ziekenhuizen, praktijken of andere instellingen waarmee de auteurs verbonden zijn. Ze weerspiegelen ook niet rechtstreeks de standpunten van Resmed of van haar dochterondernemingen of gelieerde ondernemingen.
