Slaapapneu: signalen en symptomen

Slaapapneu is een aandoening waarbij je ademhaling tijdens het slapen herhaaldelijk stopt en weer op gang komt. Dit kan je nachtrust verstoren en ervoor zorgen dat je overdag moe bent. Wanneer slaapapneu niet wordt gediagnosticeerd en behandeld, kan dit leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. Omdat de signalen van slaapapneu soms mild zijn, kan het lastig zijn om te herkennen dat je deze aandoening hebt.¹

Zodra je je bewust bent van symptomen van slaapapneu is het verstandig om naar je arts te gaan. Lees verder om te ontdekken hoe je symptomen van slaapapneu kunt herkennen en wanneer je medische hulp moet zoeken.

Veelvoorkomende symptomen van slaapapneu

Een van de meest herkenbare en vaak voorkomende symptomen van slaapapneu is snurken, vooral wanneer het zo luid is dat jij of je bedpartner er wakker van wordt. Andere symptomen van slaapapneu zijn²:

• Happen naar adem tijdens de slaap
• Ochtendhoofdpijn
• Wakker worden met een droge mond of keelpijn
• Je de hele dag geïrriteerd voelen
• Overmatige slaperigheid overdag
• Moeite met doorslapen
• Problemen met opletten of concentreren overdag

Veel van deze symptomen ontstaan doordat slaapapneu ervoor zorgt dat je lichaam niet de rust krijgt die het nodig heeft. Zonder voldoende slaap kan het lastig zijn om belangrijke dingen te onthouden of je emoties onder controle te houden. Symptomen zoals prikkelbaarheid, hoofdpijn en concentratieproblemen kunnen invloed hebben op je functioneren op het werk en het nakomen van dagelijkse verplichtingen. Daardoor neemt je algehele kwaliteit van leven af.

Deze symptomen kunnen een negatieve invloed hebben op je loopbaan, relaties en emotioneel welzijn. Slaapapneu kan bovendien bijdragen aan het ontstaan van ernstige gezondheidsproblemen.

Als je slaapapneu hebt, is de kans groter dat je ontstekingen³ ontwikkelt in je hele lichaam. Dat kan op de lange termijn gevolgen hebben voor je cardiovasculaire systeem. Het kan ook bloedvaten in je hele lichaam beschadigen, waardoor het risico op nierziekten, zichtproblemen en diabetes type 2 mogelijk toeneemt.

Signalen van slaapapneu om op te letten

Helaas zijn de tekenen van slaapapneu niet altijd merkbaar en kunnen de symptomen verschillen tussen mannen en vrouwen. Wel kan je bedpartner onregelmatige ademhalingspatronen, of momenten waarop je ’s nachts volledig stopt met ademen, opmerken. Andere signalen van slaapapneu zijn echter subtieler of kunnen worden verward met symptomen van andere aandoeningen. Deze kunnen onder meer zijn²:

• Nachtzweten
• Onrustige slaap
• Vaak wakker worden
• Vermoeidheid overdag
• Hoofdpijn
• Moeite met concentreren
• Stemmingswisselingen
• Chronische zure reflux⁴

Je hoeft niet al deze symptomen te hebben om de diagnose slaapapneu te krijgen. Sommige klachten kunnen zo mild zijn dat je ze gemakkelijk over het hoofd ziet. Als je vermoedt dat je slaapapneu hebt, maak dan een afspraak met je arts. Die kan je doorverwijzen naar een specialist voor verder onderzoek om een diagnose te stellen. Vervolgens werken jij en je arts samen aan een behandelplan.

Slaapapneu en vermoeidheid overdag

Een van de meest zorgwekkende symptomen van slaapapneu is vermoeidheid overdag. Iedereen heeft weleens dagen waarop hij of zij moe is na een slechte nacht. Maar bij slaapapneu wordt dit de norm. Eenvoudige activiteiten kosten veel moeite en wakker blijven tijdens het autorijden, werken of zelfs televisiekijken wordt zwaar.

Omdat slaapapneu ervoor zorgt dat je ’s nachts telkens wakker wordt, krijgt je lichaam niet de diepe slaap die het nodig heeft om goed te functioneren. Mensen met ernstige obstructieve slaapapneu (OSA) stoppen en starten gedurende de nacht tot wel 30 keer per uur² met ademen. Deze verstoring van het slaappatroon kan grote gevolgen hebben. Rijden terwijl je uitgeput bent, brengt jou en anderen in gevaar. Je hebt meer kans om achter het stuur in slaap te vallen⁵ en een ernstig ongeluk te veroorzaken.

Wanneer je onvoldoende slaap krijgt, lijden je concentratie en geheugen daaronder. Dat komt doordat slaaptekort invloed heeft op cognitieve processen in de hersenen. Slechte slaap vermindert je aandachtsspanne en maakt het lastiger om te onthouden wat je ziet of hoort. Dit kan het moeilijker maken om je werk goed te doen, schooltaken af te maken of andere verantwoordelijkheden na te komen.

Slaaptekort kan ook je cognitieve flexibiliteit beïnvloeden.⁶ Daardoor wordt het moeilijker om met veranderingen om te gaan. Je hebt ook meer kans om risicovolle keuzes te maken, omdat je beoordelingsvermogen aangetast is. Stemmingswisselingen zijn een ander symptoom van slaapapneu en kunnen problemen veroorzaken in relaties met vrienden, familie, collega’s en anderen.

Wat veroorzaakt slaapapneu?

Hoewel er een aantal bekende risicofactoren zijn, kan slaapapneu mensen van alle lichaamsvormen, -groottes, achtergronden en genders treffen. Daarnaast bestaan er verschillende vormen van slaapapneu.⁷

• Obstructieve slaapapneu (OSA) is een aandoening waarbij je bovenste luchtwegen tijdens de slaap herhaaldelijk geblokkeerd raken, waardoor de luchtstroom wordt bemoeilijkt. Deze blokkades kunnen de luchtstroom verminderen of volledig stoppen, waardoor je ademhaling gedurende de nacht af en toe stopt.¹
• Centrale slaapapneu (CSA) is een aandoening waarbij de hersenen geen signalen naar de spieren sturen die de ademhaling regelen, waardoor de ademhaling tijdens de slaap stopt.¹

Sommige mensen hebben een combinatie van CSA en OSA; dit wordt het complex slaapapneusyndroom genoemd. Deze vorm begint meestal als OSA. Wanneer iemand met OSA start met een behandeling met continue positieve luchtwegdruk (CPAP), kan soms ook CSA ontstaan. Dit komt vaker voor bij oudere apparaten die meer luchtlekkage veroorzaken en kan meestal worden verholpen door de instellingen van het apparaat aan te passen.

Oorzaken van obstructief slaapapneu:

• Overgewicht: Een van de meest voorkomende oorzaken is obesitas. Mensen met overgewicht hebben vaak vetophopingen en extra weefsel dat over de luchtpijp heen kan vallen.⁸
• Leeftijd: Ook leeftijd speelt een rol. Hoewel kinderen ook OSA kunnen ontwikkelen⁹, komt het veel vaker voor bij oudere mensen.¹⁰
• Alcoholgebruik: Mensen die alcohol drinken hebben een hoger risico op het ontwikkelen van deze aandoening. Alcohol verwijdt de bloedvaten in de neus. Dat kan bijdragen aan verstopping en het ademen door de neus bemoeilijken.¹¹
• Roken: Als je rookt, heb je een grotere kans om OSA te ontwikkelen. Tabak veroorzaakt ontstekingen in de luchtwegen waardoor ze nauwer worden.¹²
• Lichaamsbouw: Bepaalde anatomische kenmerken kunnen ook leiden tot OSA. Een onderbeet, grote tong of vergrote amandelen kunnen obstructies veroorzaken wanneer de keel zich ontspant. Daarnaast kunnen genetische factoren invloed hebben op de bouw van je nek en hoofd, waardoor de kans op OSA groter is.⁹

Een aantal gezondheidsproblemen wordt in verband gebracht met OSA. Diabetes type 2 is gekoppeld aan het ontstaan van slaapapneu¹³, omdat de aandoening invloed heeft op de ademhaling. Diabetes beschadigt bloedvaten in het hele ademhalingssysteem, waardoor ademen in het algemeen moeilijker wordt.

Oorzaken van centraal slaapapneu:

• Aandoeningen van de hersenstam: CSA kan worden veroorzaakt door verschillende gezondheidsproblemen die de hersenstam – het deel van de hersenen dat de ademhaling regelt – aantasten. Bij CSA reageert de hersenstam niet goed op de hoeveelheid koolstofdioxide in het bloed. Mensen met aandoeningen als congestief hartfalen of boezemfibrilleren hebben een grotere kans om deze vorm van slaapapneu te ontwikkelen.¹⁴
• Neurologische aandoeningen: CSA kan ook het gevolg zijn van neurologische aandoeningen zoals amyotrofe laterale sclerose (ALS). Andere genetische aandoeningen die het risico op CSA kunnen verhogen zijn het Rett-syndroom en het congenitaal centraal hypoventilatiesyndroom.¹⁴
• Gebruik van opioïden: Ook het gebruik van opioïden wordt in verband gebracht met CSA, vanwege het effect van deze middelen op het ademhalingssysteem.¹⁴

Hoe weet ik of ik slaapapneu heb?

Als je denkt dat je slaapapneu hebt, is het belangrijk om goed te letten op je algehele gezondheid en je klachten. Als je een partner hebt, vraag die dan om mee te kijken. Je partner kan helpen met het bijhouden van hoe vaak je ’s nachts wakker wordt of aangeven of je snurken erger is geworden.

De beste manier om te bepalen of je slaapapneu hebt, is door contact op te nemen met een zorgverlener. Je arts kan je doorverwijzen naar een specialist die bevoegd is om slaapapneu vast te stellen. Als de diagnose wordt bevestigd, kunnen jij en je arts samen een behandelplan op maat maken dat je kan helpen beter te slapen en je beter te voelen.

Wanneer moet ik naar de dokter bij symptomen van slaapapneu?

Heb je moeite om wakker te blijven tijdens het autorijden of tv-kijken, terwijl je op tijd naar bed gaat? Dan kan dit een teken zijn van slaapapneu. Neem ook contact op met je arts als je merkt dat je geheugen en concentratie minder goed zijn dan voorheen. Dit kunnen signalen zijn van slaapapneu of van een andere aandoening.

Zonder diagnose kunnen symptomen van slaapapneu een negatieve invloed hebben op je kwaliteit van leven. Als slaapapneu niet wordt behandeld, kan het risico op andere gezondheidsproblemen toenemen, zoals diabetes type 2 en hartziekten.¹³ Door slaapapneu vroegtijdig te herkennen en onderliggende oorzaken aan te pakken, kun je sommige langetermijngevolgen voorkomen.

Zodra je merkt dat je dagelijkse leven moeilijker wordt door klachten zoals snurken, herhaald wakker worden en overmatige slaperigheid overdag, is het tijd om naar de dokter te gaan. Met professionele ondersteuning kun je stappen zetten richting de slaap die je nodig hebt.

Heb jij of heeft een van je dierbaren slaapproblemen of mogelijke symptomen van slaapapneu?

Doe onze online slaapevaluatie en bespreek de resultaten met je arts.

Deze blogpost bevat algemene informatie over medische aandoeningen en behandelingen. De inhoud is niet bedoeld als vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. De verstrekte informatie vormt geen medisch advies en mag niet als zodanig worden beschouwd. Je mag niet vertrouwen op de informatie op deze website als alternatief voor het medisch advies van je arts of een andere gekwalificeerde zorgverlener.

Als je specifieke vragen hebt over een medisch onderwerp, raadpleeg dan je arts of een andere zorgprofessional. Als je vermoedt dat je een medische aandoening hebt, moet je onmiddellijk medische hulp zoeken. Je mag nooit uitstellen om medisch advies in te winnen, medisch advies negeren of een behandeling stopzetten vanwege informatie op deze website.

De meningen die op deze blog en website worden geuit, staan los van die van universiteiten, ziekenhuizen, praktijken of andere instellingen waarmee de auteurs verbonden zijn. Ze weerspiegelen ook niet rechtstreeks de standpunten van ResMed of van haar dochterondernemingen of gelieerde ondernemingen.

Bronnen:

1. “Sleep Apnea – What Is Sleep Apnea?” | NHLBI, NIH. 9 Jan. 2025, https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep-apnea.
2. “Sleep Apnea – Symptoms” | NHLBI, NIH. 9 Jan. 2025, https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep-apnea/symptoms.
3. Unnikrishnan, Dileep, et al. “Inflammation in Sleep Apnea: An Update.” Reviews in Endocrine & Metabolic Disorders, vol. 16, no. 1, Mar. 2015, pp. 25–34. PubMed Central, https://doi.org/10.1007/s11154-014-9304-x.
4. Mahfouz, Ratib, et al. “The Relationship Between Obstructive Sleep Apnea (OSA) and Gastroesophageal Reflux Disease (GERD) in Inpatient Settings: A Nationwide Study.” Cureus, vol. 14, no. 3, p. e22810. PubMed Central, https://doi.org/10.7759/cureus.22810.
5. Kingshott, Ruth. “Risk of Motor Vehicle Accidents Is Higher in People with Sleep Apnea.” American Academy of Sleep Medicine – Association for Sleep Clinicians and Researchers, 10 Mar. 2015, https://aasm.org/risk-of-motor-vehicle-accidents-is-higher-in-people-with-sleep-apnea/.
6. Source: Sun, Xuefeng, et al. “The Effects of Sleep Deprivation on Cognitive Flexibility: A Scoping Review of Outcomes and Biological Mechanisms.” Frontiers in Neuroscience, vol. 19, Jul. 2025, p. 1626309. PubMed Central, https://doi.org/10.3389/fnins.2025.1626309.
7. Asp, Kevin. “Obstructive vs. Central Sleep Apnea: Key Differences and Treatment Options.” American Association of Sleep Technologists (AAST), https://aastweb.org/obstructive-vs-central-sleep-apnea-key-differences-and-treatment-options/.
8. Messineo, Ludovico, et al. “Obstructive Sleep Apnea and Obesity: A Review of Epidemiology, Pathophysiology and the Effect of Weight-Loss Treatments.” Sleep Medicine Reviews, vol. 78, Dec. 2024, p. 101996. ScienceDirect, https://doi.org/10.1016/j.smrv.2024.101996.
9. Sleep Apnea – Causes and Risk Factors | NHLBI, NIH. 9 Jan. 2025, https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep-apnea/causes.
10. Slowik, Jennifer M., et al. “Obstructive Sleep Apnea.” StatPearls, StatPearls Publishing, 2025. PubMed, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459252/.
11. Simou, Evangelia, et al. “Alcohol and the Risk of Sleep Apnoea: A Systematic Review and Meta-Analysis.” Sleep Medicine, vol. 42, Feb. 2018, pp. 38–46. PubMed, https://doi.org/10.1016/j.sleep.2017.12.005.
12. Ioannidou, Despoina, et al. “Smoking and Obstructive Sleep Apnea: Is There An Association between These Cardiometabolic Risk Factors?—Gender Analysis.” Medicina, vol. 57, no. 11, Oct. 2021, p. 1137. PubMed Central, https://doi.org/10.3390/medicina57111137.
13. Doumit, Jimmy, and Bharati Prasad. “Sleep Apnea in Type 2 Diabetes.” Diabetes Spectrum: A Publication of the American Diabetes Association, vol. 29, no. 1, Feb. 2016, pp. 14–19. PubMed, https://doi.org/10.2337/diaspect.29.1.14.
14. Rana, Abdul M., and Abdulghani Sankari. “Central Sleep Apnea.” StatPearls, StatPearls Publishing, 2025. PubMed, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK578199/.